ايرج افشار
443
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )
طراوت چهلچراغها و نزهت ديواركوب و لنترها بهشت برين را داغ بر دل و جنّات عدن را منفعل نموده . از غايت نزهت و خوبى و دلكشى * پنداشتم كه جنت عدن است در خوشى بر سقفهاى گنبد خضرا و عكس او * گلهاى گونهگونه ز حمرا و آتشى و همچنين مساجد ديگر از قديم و جديد از اهل تشيّع و اهل تسنّن بنا شده . چندين بركه و آبانبار كه به يمن اعتقاد و حسن اهتمام سكنهء آنجا [ 12 ] در قفار و صحارى به اتمام رسيده . و همچنين مدرسه [ اى ] در جوار دولتسرا و تكيهء مخصوص تعزيهدارى جناب خامس آل عبا عليه آلاف التحية و الثّناء بنا نمودهاند كه ليلا و نهارا علماء انام و فضلاى واجب الاحترام به افادهء علوم دينى و نشر معارف يقينى اشتغال مىفرمايند و غالب ايّام و ليالى به ذكر مصيبت جناب خامس آل عبا عليه آلاف التحية و الثّنا مىپردازند . و در برابر اين بنا خانقاه جناب آقاى بزرگوار است . الحق و الانصاف شخص بزرگوارش بىشائبهء تكلّف و لاف منشيانه و غايلهء تصلّف و گزاف مترسّلانه به آن جناب متصّف است به فضايل نفسانى و متجلى به تجلّيات سبحانى و متخلّق به اخلاق الهى و موصوف به اوصاف مرضيّهء نامتناهى و مرتكب به افعال حسنه و محترز از اعمال ذميمه و عمارات فلك ارتفاع از مدارس و مساجد و حمام و غيرها ساخته و پرداخته شده . و از جمله ابنيهء رفيعه و عمارات منيعهء اين بندر مسجد جامعى است كه در وسط اين بندر بنا شده . الحق اين بقعهء شريفه به وضع غريب و طرح بديع ساخته شده و طاق سپهرآساى مقصورهاش در معمورهء جهان جفت ندارد [ 13 ] و ايوان كيوان فرسايش در مطمورهء خاك طاق افتاده . هواى فضاى روحافزايش لطيفتر از نسيم جنان و چهار صفّهء اطرافش از غايت تكلّف و تزيين غيرت هشت بهشت رضوان . از زمزمهء قراءت حفاظ فصاحت صفاتش معتكفان عالم بالا مبتهج و مسرور و از غلغلهء تسبيح و اذان مؤذّنانش مسبّحان ملأ اعلا پرفرح و حضور . در اين ساعت كه من بنده در بندر لنگه هستم شمس منكسف گرديد . نماز آيات را در مسجد مزبور به جماعت به جاى آورده . هواى بندر لنجه و ابنيه و